LiDAR (Light Detection and Ranging), lazer ışınları kullanarak yeryüzü ve üzerindeki objelerin üç boyutlu konumlarını hassas biçimde ölçen bir uzaktan algılama teknolojisidir. Son yıllarda haritacılık, mühendislik ve çevre bilimlerinde devrim yaratan bu teknoloji, geleneksel ölçüm yöntemlerine kıyasla çok daha hızlı, hassas ve kapsamlı veri üretme kapasitesine sahiptir.
Nasıl Çalışır?
Bir LiDAR sistemi üç temel bileşenden oluşur: lazer tarayıcı, GNSS (küresel navigasyon uydu sistemi) ve IMU (ataletsel ölçüm birimi). Sistem, uçak, helikopter veya insansız hava aracına (İHA) monte edilir.
Lazer tarayıcı saniyede yüz binlerce lazer darbesi yayar. Bu darbeler yeryüzüne ulaştığında geri yansır ve sensöre döner. Işığın gidiş-dönüş süresi ölçülerek mesafe hesaplanır. GNSS cihazın konumunu, IMU ise açısal durumunu belirler. Bu üç verinin birleştirilmesiyle her lazer darbesinin düştüğü noktanın XYZ koordinatı santimetre hassasiyetinde elde edilir.
Nokta Bulutu ve Türev Ürünler
LiDAR taraması sonucunda milyonlarca noktadan oluşan bir 3B nokta bulutu elde edilir. Bu ham veri, sınıflandırma algoritmalarıyla zemin noktalarına, bina noktalarına, bitki örtüsüne ve su yüzeylerine ayrıştırılır.
Sınıflandırılmış nokta bulutundan sayısal arazi modeli (DTM), yani çıplak zemin modeli üretilir. Tüm yüzey objelerini içeren model ise sayısal yüzey modeli (DSM) olarak adlandırılır. İkisi arasındaki fark, bina yükseklikleri ve ağaç boyları gibi değerli bilgileri ortaya koyar.
Fotogrametri ile Farkı
Fotogrametri, örtüşen fotoğraflardan 3B bilgi üretirken, LiDAR doğrudan mesafe ölçümü yapar. En önemli fark, LiDAR'ın bitki örtüsünün altındaki zemini ölçebilmesidir. Ormanlık alanlarda yaprak örtüsünün arasından geçen lazer darbeleri zemine ulaşarak gerçek topoğrafyayı ortaya çıkarır. Bu özellik, fotogrametrinin fiziksel olarak başaramayacağı bir yetenektir.
Kullanım Alanları
- Haritacılık ve kadastro: Sayısal harita üretimi, halihazır harita
- Enerji sektörü: Elektrik iletim hattı koridorlarının taranması, RES/GES saha analizi
- Ulaşım: Yol ve demiryolu güzergah etüdü, tünel projeleri
- Ormancılık: Ağaç yüksekliği ve hacim hesabı, orman envanteri
- Madencilik: Açık ocak hacim hesabı, şev analizi
- Taşkın yönetimi: Dere yatağı kesit çıkarımı, havza analizi
- Şehir planlaması: 3B bina modeli üretimi, gölge analizi
Verigo'nun LiDAR Kapasitesi
Verigo Dijital Mühendislik, havadan LiDAR tarama projelerinde uçtan uca hizmet sunmaktadır. Uçuş planlama, veri toplama, nokta bulutu işleme, sınıflandırma ve türev ürün üretimi dahil tüm süreç tek elden yönetilmektedir.
